Feed on
Posts
Comments

VVD’er Rutte wil graag dat de liberaal Cort van der Linden  op hem gaat lijken. Bij de neoliberale VVD staat men voor niets.

peepastinakel-pappenheimersIngekort uit Trouw overgenomen, zaterdag 28 maart 2015

Voorpublicatie uit het essay voor de Maand van de Filosofie ‘Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers’, (101 blz, € 4,95, verkrijgbaar via kiosk.decorrespondent.nl) > Rutger Bregman & Jesse Frederik

“Sinds de rechtsgeleerde Pieter Cort van der Linden (1846-1935) was er geen Nederlandse premier van liberalen huize meer geweest. ‘Ik voel een zekere verwantschap met hem, en niet alleen omdat hij mijn liberale betovergrootvader is in dit ambt’, zei Rutte over zijn beroemde voorganger.

Mark Rutte voelt zich verwant met de eerste liberale premier. Maar Pieter Cort van der Linden zou zich in zijn graf omkeren door Rutte’s ideeën. De liberaal van toen is de SP’er van nu.

Onverdiend inkomen: de erfenis

Op de eerste plaats van de Quote 500, de ranglijst van de rijkste Nederlanders, prijkt de naam van Charlene de Carvalho-Heineken. Deze gelukkige erfgename heeft haar vermogen grotendeels te danken aan het werk van haar vader Freddy. Bij zijn overlijden in 2002 erfde dochterlief een aandelenpakket ter waarde van maar liefst 3,7 miljard euro. Daarmee werd ze op slag de grootste aandeelhouder in bierbrouwer Heineken, en een van de rijkste Nederlanders.

Pieter Cort van der Linden was er niet blij mee geweest. Voor hem was geërfd inkomen bij uitstek een vorm van ‘onverdiend inkomen’. Charlene heeft het gros van haar inkomen immers niet te danken aan haar eigen inzet, maar aan de inzet van haar vader. Het toeval van geboorte wil dat de een door overerving rijk wordt geboren en de ander arm. Dat heeft niks met de ‘productieve deugd’ te maken, maar met het aristocratische ideaal waarin de verschillende klassen van de maatschappij al vastliggen.

Het was dan ook Van der Lindens liberale collega, de minister van financiën Willem Treub, die in 1918 voorstelde om het erfrecht te hervormen. Alleen nog directe familie zou aanspraak mogen maken op een erfenis, en een deel zou sowieso moeten terugvloeien naar de samenleving. Sterker nog, als de maatschappij er ‘rijp voor is’, moest het erfrecht volgens Treub maar helemaal verdwijnen. Niemand zou zijn welvaart dan nog bij zijn geboorte in de schoot geworpen krijgen. Het ouderwetse erfrecht was volgens Treub een ‘hinderpaal op den weg der maatschappelijke ontwikkeling.’ Het contrast met de liberaal van nu kan bijna niet groter.
Terwijl het patrimoniale kapitalisme dreigt terug te keren, mag er volgens de VVD onder geen beding aan het erfrecht worden getornd; de erfbelasting is de ‘minst rechtvaardige van alle belastingen,’ zei Mark Rutte een paar jaar geleden nog. “Je hele leven betaal je al belasting en als je per ongeluk wat overhoudt, komt het blauwe gevaar nóg een keer langs.” Op termijn moest de ‘sterftaks’ maar helemaal worden afgeschaft. En Rutte voegde de daad bij het woord: in 2010 verlaagde zijn kabinet de erfbelasting. Wat een eeuw eerder nog als aristocratisch en conservatief beleid werd bestempeld, was nu ineens ‘liberaal’ geworden.”

Rutte Cort_kleinen klein

“Het moderne liberalisme hanteert dezelfde uitgangspunten als de moderne economische wetenschap. “De vrije marktorde is in economische zin de uitdrukking van het liberale uitgangspunt dat het individu zoveel mogelijk naar eigen keuze over zijn lot moet kunnen beschikken”, zo lezen we in het beginselprogramma van de VVD. “Een vrije markt biedt de meest efficiënte toedeling van arbeid, kapitaal, goederen en diensten en is een voorwaarde voor een optimaal welvaartsniveau.” Voor de VVD bestaat onverdiend inkomen niet. Alles wat in een vrije markt (wat dat ook moge zijn) wordt verdiend, is terecht verdiend. Pieter Cort van der Linden dacht daar honderd jaar geleden nog heel anders over. “Door zonder onderscheid de staatsonthouding te huldigen ontaardt het liberalisme in een zuiver conservatieve staatkunde”, schreef de eerste liberale premier van Nederland. “Men vergeet, dat men de zogenaamde natuurlijke vrijheid bouwt op een geheel systeem van regelen, en het laisser faire daardoor het karakter verkrijgt van zuivere willekeur.” Van der Linden wilde de status-quo juist doorbreken. Zijn liberalisme was een revolutionaire, en geen conservatieve ideologie.

Misschien kan Mark Rutte daar nog eens zijn gedachten over laten gaan, als hij kijkt naar het portret van zijn liberale betovergrootvader. “

* * *

Dit is een voorpublicatie, overgenomen uit Trouw 28.03.28, uit het essay voor de Maand van de Filosofie ‘Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers’, (101 blz, € 4,95, verkrijgbaar via kiosk.decorrespondent.nl)  Bommel  Staalmeesters

 

 

 

 

Zie ook: Bas Jacobs: Piketty en belastingen op kapitaal

“Het Nederlandse belastingstelsel is een internationaal fiscaal curiosum dat iedere welvaartseconomische onderbouwing ontbeert.
Het boxenstelsel werd in 2001 zonder wezenlijke maatschappelijke discussie ingevoerd. Geruisloos en zonder enig maatschappelijk debat is in 2010 de erfenisbelasting verlaagd. Laat het boek van Piketty de aanleiding zijn om wel een serieus debat te voeren over de belasting op kapitaal. Voor huishoudens zijn inkomsten uit rente, dividend en vermogenswinst onbelast. En vermogen in het eigen huis en pensioen wordt zwaar gesubsidieerd. Het boek van Piketty zou aanleiding moeten zijn om het Nederlandse belastingregime voor kapitaalinkomens volledig te herzien.”

 

http://nelpuntnl.nl/vvd-pvda-bevorderen-vermogensongelijkheid-via-hypotheekrente-en-erfrecht/

http://nelpuntnl.nl/we-kunnen-thomas-piketty-maar-beter-serieus-nemen/

 

 

 

 

 

 

 

Comments are closed.