Feed on
Posts
Comments

door Jerry Mager
gepost op NelpuntNl.nl – d.d. 2014 07 01

‘[A]ll is not well with the neoliberal state, and it is for this reason that it appears to be either transitional or an unstable political form. At the heart of the problem lies a burgeoning disparity between the declared public aims of neoliberalism – the well-being of all – and its actual consequences – the restoration of class power.’
David Harvey (2007:78-79): A Brief History of Neoliberalism

staatsbankiers in bonus
VVD-staatsbankier Gerrit Zalm trekt met de recente salarisverhoging (20%) van de ABN Amro managers een lange neus naar PvdA-minister Dijsselbloem. De laatste had juist een wet ingediend om bonussen in de bankensector aan banden te leggen: niet meer aan bonus dan 20% van het salaris.
Zalm geeft Dijsselbloem de opgestoken middelvinger en slaat met dit optreden tenminste drie vliegen in een klap: hij zet Dijsselbloem en de PvdA in hun hemd, hij laat zien dat de financiële jongens lak aan iedereen en maling aan alles kunnen hebben en onaantastbaar zijn en ten derde helpt hij de ABN’ ers met een pennenstreek aan een nog forser salaris dan ze toch al toucheerden en meer geld dan ze eventueel middels een bonus zouden scoren.
Dijsselbloem beweert dat hij niets tegen Zalms schoffering kan doen, vanwege bestaande arbeidscontracten. Nonsens, want De ABN Amro is een staatsbank en Dijsselbloem heeft als Minister van Financiën het laatste woord. Dus of minister Dijsselbloem kent het speelveld niet, of hij staat domweg openlijk te jokkebrokken. Bovendien probeert PvdA-minister Asscher bestaande contracten met Marokkanen wel degelijk te wijzigen, dus wat een zwakke smoes van de PvdA.
Dijsselbloem doet verontwaardigd für die Bühne, maar anticipeert waarschijnlijk op het feit dat hij Gerrit Zalm in zijn toekomstige carrière nog zal tegenkomen en dat hij Zalm dus beter niet tegen zich in het harnas kan jagen. Dijsselbloems zogenaamde “botsing” met VVD-premier Rutte over Ontwikkelings­samenwerking rangschik ik onder dezelfde noemer: symboolgedrag van de PvdA’er dat niets inhoudelijks om het lijf heeft.

Lodewijk Asscher, hoop van de PvdA
Dijsselbloem spiegelt zich vermoedelijk aan partijgenoot vicepremier Lodewijk Asscher en wil het slimmer aanpakken.
Asscher lag als Amsterdamse wethouder dwars toen Zalm Schiphol wilde privatiseren. Nu wordt Asscher keer op keer gepiepeld door de VVD (dat ligt ook aan Asscher, die zich steeds weer laat beetnemen). Denk aan Asschers laatste zeperd met het willen beëindigen van de “export van uitkeringen” naar Marokko (de PvdA weegt “bestaande contracten” voor bankiers blijkbaar anders dan waar het om voormalige gastarbeiders gaat; pijnlijk!) en daarvóór wilde Asscher voorkomen dat er “een tsunami” van arbeiders uit Oost-Europese EU-lidstaten naar Nederland kwam.
Momenteel is vicepremier Asscher druk in de weer met het project om werkloze 55-plussers aan het werk te krijgen. Dat is gezien de arbeidsmarkt en mentale bedrading van huidige werkgevers al nagenoeg ondoenlijk, maar bovendien heeft Asscher als extra handicap partijgenote Jetta Klijnsma (een droom-Staatssecetaris Sociale Zaken voor de VVD/PVV) als blok aan het been en is tot overmaat van ramp ene Hans de Boer zojuist aangetreden als de nieuwe voorman van VNO-NCW.
Misschien denkt Dijsselbloem: mij zal niet hetzelfde gebeuren als Lodewijk, ik ga de VVD niet tegen de haren instrijken. Dat zal Dijsselbloem niet helpen, hij kent zijn Machiavelli niet, want deze VVD’ers vreten “linkse rakkers” en zullen waar ze maar kunnen zoveel mogelijk schade proberen aan te richten bij iedereen die beweert zich voor een publiek belang in te zetten. Dijsselbloem zal het als  besmette PvdA’er – die ook nog eens  glibberig ruggengraatloos bangelijk blijkt – in de neoliberale wereld van nu nooit ver schoppen. Of je dat laatste als politicus moet willen, is een andere vraag.

 Rutte en Samsom

de ezels en de steen
Het naargeestige aan deze PvdA’ers vind ik dat ze zo bot blijken te zijn. Dijsselbloem steekt bijvoorbeeld in sulligheid niet alleen Lodewijk Asscher maar ook Wouter Bos – alweer een partijgenoot – naar de kroon. Ik citeer Bas Heijne in de NRC van 28 juni 2014: “Bovendien had de minister [i.e. Dijsselbloem, jm]van de geschiedenis kunnen leren. Recente geschiedenis: na de overname van ABN Amro door de staat in 2009 verlaagde de toenmalige minister van Financiën Wouter Bos het bonusplafond tot 100 procent. Tot dan toe kenden die bonussen geen limiet, dus Bos was er best trots op. Alleen liet hij het gebeuren dat de directie zichzelf ook toen compenseerde met uitzinnige loonsverhogingen, soms van honderd procent of meer, zodat men er eerder op vooruit dan achteruit ging.”

Wie misschien even dacht dat het na Job Cohen afgelopen zou zijn met het casten van politieke peuters voor het Haagse pluche door de PvdA, komt bedrogen uit. De PvdA gaat masochistisch door met zich door deze VVD simpel te laten tikken. Op z’n minst zou je als partij een nieuweling in de Haagse slangenkuil kunnen laten coachen door gepokte-en-gemazelde partijgenoten, maar zelfs dat zit er bij de PvdA niet in. Het is gênant en deerniswekkend om te zien hoe de meeste PvdA-bewindslieden worden geïntimideerd, gelubd, gemanipuleerd en eigenlijk voortdurend politiek afgedroogd, te kakken gezet en als Jan Doedels behandeld. Hoe komen zulke lieden toch op die politieke posities terecht?! Wie spint daar in hemelsnaam garen bij, want ze moeten haast wel speciaal zijn geselecteerd op die non-kwaliteiten? Neen, met de PvdA gaat het – zelfs bezien tegen het povere niveau van de huidige Haagse politici – belabberd en beroerd.Mickey tekst SamsoRut

Zo is de PvdA onlangs nog magistraal afgegaan op het terrein van de Volkshuisvesting, waar VVD’er Stef Blok erin slaagt zijn neoliberale programma te implementeren. PvdA-senator Adri Duivesteijn had zich vanuit het oogpunt van de (historische) beeldvorming beter niet zo nadrukkelijk kunnen laten manoeuvreren in de positie van laatste tegenstander van VVD-minister Blok, hoe terecht dat verzet ook was. Blok is namelijk ongegeneerd bezig Thatcher en Reagan te kopiëren en Duivesteijns naam zal straks negatief verbonden blijken te zijn aan deze onzalige ontwikkeling met zijn akelige gevolgen op termijn voor veel Nederlandse burgers.
Om de Nederlandse situatie in een wijder kader te plaatsen, citeer ik over Volkshuisvesting uit David Harvey’s A Brief History of Neoliberalism (2007:163-64):
‘The state, once neoliberalized, becomes a prime agent of redistributive policies, reversing the flow from upper to lower classes that had occurred during the era of embedded liberalism. It does this in the first instance through pursuit of privatization schemes and cutbacks in those state expenditures that support the social wage. Even when privatization appears to be beneficial to the lower classes [denk bijvoorbeeld aan het argument van ‘scheefwonen’ dat VDD’er Blok gebruikt en de wortel van ‘investeringen door pensioenfondsen’ van Edith Schippers; jm], the long term effects can be negative. [F]or example, Thatcher’s  programme for the privatisation of social housing in Britain appeared as a gift to the lower classes, whose members could now convert from rental to ownership at a relative low cost, gain control over a valuable asset, and augment their wealth. But once the transfer was accomplished housing speculation took over, particularly in prime central locations, eventually bribing or forcing low-income populations out to the periphery and turning erstwhile working-class housing estates into centres of intense gentrification.”

Dit laatste [een expulsion in de zin van Saskia Sassen] gebeurt nu in Nederland in de grote steden volop en in Amsterdam neemt de neolib-lite club van D66 hierbij het voortouw en voert het hoogste woord.
Met onze sector Gezondheidszorg gaat het dezelfde kant op, getuige het laatste succes van VVD-minister Edith Schippers, die gedaan heeft gekregen dat ziekenhuizen voortaan winsten mogen uitkeren, hetgeen neerkomt op de MarktMentaliteit (die mentaliteit is het ergste) ook in die sector de boel te laten verzieken en versjteren. Onbegrijpelijk dat een Volksvertegenwoordiging ziende blind en horende doof blijkt voor de naargeestige gevolgen van ongebreidelde (pseudo-)marktwerking alom en overal! Zonder na te willen gaan of een bepaalde sector zich leent voor het  jargon (het dieventaaltje), zonder enige reflectie op de recente geschiedenis en met een verontrustend en beschamend gebrek aan visie.  De term Haagse kaasstolp blijkt steeds meer een adequate karakterisering voor die curieuze biotoop. Daar heerst duidelijk een andere werkelijkheid die steeds minder uitstaande heeft met de werkelijkheid waarmee de meesten van ons het moeten stellen.

‘The financializing of a growing number of economic sectors sience the 1980s has become both a sign of the power of this financial logic and the sign that it is exhausting its growth potential in the  current phase, insofar as finance needs to use and invade other economic sectors in order to grow. One acute illustration of this is the development of instruments by some financial firms that allow them simultaneously to bet on growth in a sector and bet against that sector.
In one recent case, Goldman Sachs designed derivatives for the Greek government that facilitated Greece’s entry onto the EU and then developed instruments for another client that would deliver profits if Greece’s government went bankrupt.’
Saskia Sassen (2014:137): Expulsions

Dat deze VVD zijn coalitiepartners zo vaak en veel mogelijk voor zijn karretje probeert te spannen, ze de kastanjes uit het vuur laat halen en ze daarmee meteen  zichzelf laat beschadigen, zal intussen voor menigeen zichtbaar zijn geworden.  Tijdens Rutte-I was het CDA de pineut terwijl zijdelings de PvdA in een moeite door werd gepiepeld, in de persoon van Job Cohen, die het bijltje volslagen kwijt raakte. Het CDA, de VVD en PVV speelden daarbij beurtelings bad cop en good cop en de arme Cohen kreeg alle hoeken van de Kamer te zien. Deze weinig verheffende en politiek contraproductieve rol is het CDA (en uiteindelijk natuurlijk ook ons, het klootjesvolk) danig opgebroken. Die club is nog bezig zijn wonden te likken en dat Maxime Verhagen ooit nog op het Haagse politieke pluche terug komt, lijkt erg onwaarschijnlijk.  Mickey Mouse middelvingers Rutte

De PvdA stond er na Rutte I niet florissant voor, maar Samsom verleidde veel stemmers toch op de PvdA te stemmen door de indruk te wekken dat de PvdA voor tegengas zou zorgen voor de neoliberale kaalslag van VVD en PVV. Wat moeten veel kiezers zich bedrogen voelen, want eenmaal aan de macht voegt de PvdA zich willig en ijverig naar de VVD-agenda.

Het vreemde is dat de VVD steeds een nieuw bereidwillig slachtoffer vindt. Ik kan dit niet anders verklaren dan door aan te nemen dat inmiddels voor individuele politici regeringsdeelname belangrijker is dan partij- of kiezersbelang: de eigen carrière gaat voor alles en pluchepunten zijn daarbij profijtelijke pluspunten die altijd zijn te verzilveren.
Alles wordt vandaag de dag tot commodity (te vermarkten handelswaar) verklaard, dus zou het vreemd zijn wanneer uitgerekend politici zich aan deze waanzin zouden weten te onttrekken. Het uitruilen van beginselpunten is misschien het meest expliciete bewijs voor die commodificatie, die helemaal niet kan, omdat ze wezensvreemd is aan het politieke.

Indien dit alles niet zo naargeestig was, zou je bijna nieuwsgierig worden naar het volgende slachtoffer  van VVD en PVV, wie steekt er straks de kop in de strop. De treurnis bij dit alles ligt voor mij vooral in de groeiende overtuiging dat politici steeds meer en steeds vaker voor eigen gewin gaan en een politieke partij vooral zien als vehikel voor behartiging van het eigenbelang. Daarom dat er hoogstwaarschijnlijk steeds kandidaten zullen zijn die tegen beter weten in toch met de VVD (en dus de PVV) op het regeerpluche zullen willen plaatsnemen. De kopstukken van een politiek merk bepalen uiteindelijk immers of  dat merk meedoet of niet en daarbij spelen partij- en publiek belang steeds minder mee. De respectieve partij die ze ‘vertegenwoordigen’ is voor hen slechts een middel. Het zal ze worst wezen wat er verder met dat politieke merk gebeurt. Hun bedje is gespreid en hun kostje is gekocht. Zij verdwijnen geruisloos in die grote ondoorzichtige menigte van ruif-rausers, die middels een post, een baantje, een commissariaat enzovoorts voortaan in de staatsruif zijn geplugd. Af en toe zie er een terug, met een berichtje dat zij of hij is benoemd tot voorzitter van, gedeputeerde voor en bij en wat al niet.
Verkiezingen zoals we ze tot nu toe gewend zijn te houden, blijken daarom steeds nadrukkelijker achterhaald als instrument en methode voor het laten functioneren en in de lucht houden van een echte en authentieke representatieve democratie.

 

Literatuur:

David Harvey (2007/2005): A Brief history of Neoliberalism / Oxford & New York: Oxford UP / ISBN: 978-0-19-928327-9 (paperback)

James Meek:  ‘Where will we live?’  The London Review of Books / Vol. 36 No. 1 · 9 January 2014
pages 7-16 /  http://www.lrb.co.uk/v36/n01/james-meek/where-will-we-live

Citaat uit Meek: “A housing shortage that has been building up for the past thirty years is reaching the point of crisis. The party in power, whose late 20th-century figurehead, Margaret Thatcher, did so much to create the problem, is responding by separating off the economically least powerful and squeezing them into the smallest, meanest, most insecure possible living space.”

Saskia Sassen (2014): Expulsions. Brutality and Complexity in the Global Economy / ISBN: 978-0-674-59922-2 (hardcover); zie hierin de paragraaf: ‘When Local Housing Becomes A Global Financial Instrument’ (pp. 121-135)

Roel Kuiper (mei 2014): De terugkeer van het algemeen belang. Amsterdam: Van Gennep / ISBN: 9789461642622

Irene van Staveren & Rens van Tilburg: “Hebben de banken hun lesje geleerd?” in De Groene Amsterdammer  van 17-04-2014:30-33 / losse nummers van de Groene zijn voor 3 euro in pdf van de website neer te laden.  De Groene is en van de weinige overgebleven Nederlandstalige opiniebladen met een gedegen onderzoeksjournalistieke redactie, hetgeen is te merken aan het niveau en de kwaliteit van de meeste artikelen.

Bas Heijne: “Dode mus” / NRC, zaterdag 28 juni 2014

Eppo König & Petra de Koning, interview met Hans de Boer, nieuwe voorzitter VNO-NCW : “We hebben ons laten chanteren door dit kabinet” /  NRC, zaterdag 28 juni 2014

Jelle Brandsma: “Hans de Boer zoekt de grenzen van de polder”  / Trouw, maandag 30 juni 2014

Comments are closed.