Feed on
Posts
Comments

gepost door Jerry Mager op Nel / 2014 november 15, 16, 18

‘He is a bold surgeon (they say) whose hand doesn’t tremble when he operates on himself; and it’s an equally bold person who doesn’t hesitate to pull off the veil of self-delusion that hides from his view the ugly parts of his own conduct. Rather than having such a disagreeable view of our own behaviour, we too often, foolishly and weakly, try to revive the unjust passions that had misled us; we work to awaken our old hatreds and stir up again our almost forgotten resentments; we even act on them again, persevering in injustice merely because we were once unjust and are ashamed and afraid to see that we were so.’
Adam Smith (1759: III,4,5): The Theory of Moral Sentiments

Het 17 pagina’s dikke rapport ‘Politiek van waarde’ van PvdA-burgemeester Jan Hamming bevat een opsomming van de maatschappelijke averij die mede door PvdA-beleid en -politiek is opgelopen. De heer Hamming geeft de PvdA acht opdrachten, maar blijft binnen de geldende (vigerende) kaders en komt niet verder dan aangevertjes voor symbolische symptoombestrijding.

Het heeft er alles van weg dat Hamming voortborduurt op het Eigentijds burgerschap van het WRR-rapport uit 1992.
Roel Kuiper (138,139) over dit rapport: ‘Alles leek erop gericht de burger te verleiden om zich in te zetten voor de publieke zaak, terwijl tegelijkertijd de structuur waarbinnen de burger zeggenschap kon uitoefenen werd afgebroken. … En terwijl de discussie over een opgepoetst eigentijds burgerschap de kolommen van de kranten vulde, werkten parlementariërs zich door vuistdikke dossiers die de weg plaveiden naar de privatisering en verzelfstandiging van overheidsdiensten die aan de burger veel directe invloed zouden ontnemen. Dat is de paradox van het burgerschapsdebat. De greep van de burger op de publieke zaak werd al even abstract als die van de overheid. Burgerschap werd dus vooral sociaal burgerschap. In de civil society, de sfeer die losstaat van markt en overheid, werd de sociale invloed van de burger een alternatief voor politieke invloed. ‘

de gekookte kikker van TINA
De burger krijgt een fopspeen, die hij gewoontegetrouw goedgelovig en gedwee slikt. Hij blijft braaf stemmen, want dat is immers democratie? Echter, hij kan stemmen hoe vaak hij wil en op wie hij wil, maar werkelijke invloed op het beleid waaraan hij wordt onderworpen, heeft hij niet. Intussen wordt hij gesard, gepord en geprikkeld tot ‘participatie’. De ‘losers’ worden uitgespeeld en opgezet tegen de ‘winners’, en per saldo komen we er met ons allen bekaaid van af. Onze frustratie reageren we (momenteel) bijvoorbeeld af op Zwarte Piet en ‘niet-integrerende’ medelanders.
Naar de huidige situatie vertaald: deze PvdA-politici willen doodgemoedereerd doorgaan op de ingeslagen neoliberale weg (bedenk: er zijn ook carrières en vaste lasten in het geding), maar ze voelen de hete adem van de kiezer in hun nek en zijn begonnen met een publicitair-marketing offensief in om dit voor de kiezer ter versluieren, ongeveer volgens het gekookte-kikker-principe in combinatie met: er is geen weg terug / er is geen alternatief, het TINA van Margaret Thatcher.

Zo gebruikt Hamming bijvoorbeeld twee maal het woord ‘recht’ (doe-het-zelf-recht, p. 16) en twee maal het woordje ‘wet’ (buurtwet, p. 16 en nog een keer ‘wet’ in de zin van ‘buurtwet’ op p. 19), in de zin van nepwetten, papieren tijgertjes en dooie mussen, die in praktijk gebracht, de frustratie onder de burgers enkel zullen doen toenemen. De echte wetten, die ons leven werkelijk beïnvloeden, zijn intussen immers praktijk of liggen bovenop de stapel om van kracht verklaard te worden.  Aan die wetten raakt Hamming niet, omdat Jan Hamming de basisstructuren ongemoeid wil of moet laten.
In ‘Politiek van waarde’ staat niets wat ook maar zou kunnen hinten op een principiële vraagstelling, bijvoorbeeld de centrale vraag rond een optimaal rechtvaardige verdeling van de door ons allen geproduceerde koek. Zeker gezien de huidige politieke constellatie – de onzalige coalitie van de PvdA met de neoliberale VVD – zou je verwachten iets daarvan te bespeuren.

Ik heb de bundel ‘Illusie of monsterverbond, mogelijkheden en grenzen van een PvdA-VVD coalitie’ (1984) eens uit de kast gehaald. Daarin staat de principiële vraag centraal, hoe we de koek die we samen produceren eerlijk en rechtvaardig kunnen verdelen. En, of er samenhang bestaat tussen de manier waarop de gezamenlijke koek wordt geproduceerd en de wijze waarop die koek vervolgens wordt verdeeld. Leidt bijvoorbeeld een meer gelijke verdeling van de koek tot het produceren van een kleinere koek die verdeeld kan worden, of juist niet? Vervolgens vragen we ons – als politici en weldenkende medelanders  – af, hoe we dat varkentje moeten wassen. Jammerlijk genoeg sloeg de PvdA destijds de Derde Weg in, onder leiding van Wim Kok, die in de politieke rui schoot en ideologische veren ging afschudden. Daarom zitten we nu met de gebakken peren.
In het rapport Hamming evenwel geen flintertje, geen schijn, van iets dat erop zou kunnen wijzen dat zo’n vraag als urgent ervaren wordt en aan de orde gesteld verdiend te worden. geplukte PvdA Schot

agitprop ?
In Hammings opstel ‘Politiek van waarde’ heb ik niets bespeurd dat aanspraak kan maken op de betiteling: enige diepere inhoud van niveau. Jan Hamming komt niet verder dan het de straat op sturen van PvdA-politici; een ingrediënt voor deliberatieve democratie, d.w.z. de praatjes-vullen-geen-gaatjes-democratie waarmee we intussen dagelijks overvoerd worden. Die PvdA-colporteurs weten natuurlijk niet hoe snel ze na zo’n ‘straattoer’ naar hun grachtengordelpand en doorzonwoning terug moeten. Een paar jaar met een Bijstandsuitkering in een marginale sociale-woningbouw-woning kruipen, dat zou misschien een aanzet tot een enigszins serieuze aanpak kunnen heten.
Iemand opperde zelfs dat de PvdA-agitprop (= agitatie & propaganda) agenten deze show rond Hamming bedacht hebben in het kader van de inspanningen om het PvdA-imago op te poetsen als opmaat naar komende verkiezingen. Indien ik de tekenen die op zo’n campagne kunnen wijzen correct lees, zou dat inderdaad aan de orde kunnen zijn. In bepaalde media verschenen de afgelopen weken verrassend lovende hagiografieën van voormalige PvdA kopstukken, zoals Kok en Den Uyl. Hammings rapport zou daar onderdeel van kunnen uitmaken, net als de ‘strenge optredens’ van Lodewijk Asscher c.s.. Jan Hamming – aldus de sceptici – zien we binnenkort terug als burgemeester van een grotere gemeente of op het Haagse pluche. Als hij tenminste de bevelen van bovenaf gehoorzaam blijft opvolgen.

‘The emergence of right-wing populist parties in many countries …. can be explained with the incapacity of socialist parties, which define themselves as centre-left, to adjust to demands. Also because these parties directed themselves to the middle classes. The traditional working classes create a problem for them because they don’t see a space for those people in the process of neoliberal modernisation. They really define their programme around modernisation, which means to adapt oneself to neoliberal modernisation. This threatens this sector of the population for which the socialist parties have no discourse anymore. They don’t fit into their view. So these sectors are a very good terrain for right-wing populist parties to show that they provide as an alternative.’
Democratise democracy! – Interview met Chantal Mouffe april, 2014

In ‘Politiek van waarde’ geeft Hamming in dertien kadertjes voorbeelden ter illustratie van volgens hem aandachtverdienende acties voor actieve en positieve participatie door de burger. Het voorbeeld op p. 13, over de flat van een corporatie die zou moeten investeren in camera’s vind ik exemplarisch voor de wereldvreemdheid die deze ‘opdrachten’ uitademen. Hoeveel woningcorporatiemanagers vinden het plaatsen van deugdelijke drangers en goedwerkende deurklinken op de centrale toegangsdeur niet al veel te duur? woningcorporaties_JC  Of het voorzien in deugdelijk kleppen aan brievenbussen, zodat die bij harde wind niet klapperend openwaaien en de post laten verregenen? Ze moeten immers ‘bedrijfsmatig’ opereren en winst maken om bijvoorbeeld de verhuurdersheffing (!) te kunnen ophoesten. Dat resulteert meestal in ergerniswekkende potsierlijke ‘arrangementen’ want de meeste ‘managers’ in de geprivatiserde publieke sector – die daardoor niet minder publiek is gebleven – zijn natuurlijk helemaal geen echte managers, maar gematste vriendjes en vriendinnetjes van politieke clubs. Ze moesten doodordinair in de Staatsruif worden geplugd.

Hamming heeft het over overlast door wietteelt. Maar wat bijvoorbeeld te doen met lieden die met twee gezinnen-plus-viervoetige huisdieren in een gehorige driekamerflat hokken, omwille van de huur en de sociale uitkeringen? Dat schijnt steeds meer voor te komen en het zijn al lang niet meer automatisch en alleen allochtonen uit een Verweggistan! De recente parlementaire enquête naar de Woningcorporaties bevestigt vooral het vermoeden dat er niets ten goede zal veranderen. De Woonwet van VVD’er Stef Blok zal de feestvreugde allerminst verhogen, maar gaat toch gewoon door? Over de Zorgvoorzieningen (Hamming p.8, 15), ondernemende henneptelers (p. 6), ons onderwijs ( p. 8) zou per punt een rapport zijn te schrijven dat vele malen 17 pagina’s zou omvatten. En toen? Ondernemen, geld verdienen, en liefst makkelijk geld verdienen, is toch een algemeen aanvaard principe geworden?

wietteler zwarte piet

Jan Hamming op p. 9: “Op dit moment is een grote verandering van de verzorgingsstaat gaande. In de Troonrede werd gezegd dat de verzorgingsstaat plaats moet maken voor een participatiesamenleving. Passieve solidariteit moet plaats maken voor actieve solidariteit. De Partij van de Arbeid steunt het idee van actieve solidariteit, maar dan wel tegen de achtergrond van het behoud van het idee van een verzorgingsstaat.” Ja hoor burgemeester Hamming, natuurlijk, wat u zegt en tot uw dienst. Produceren en rondpompen van het product Beleid, daar komen de richtlijnen en adviezen in ‘Politiek van waarde’ grotendeels op neer.

De (maatschappelijke) on-kosten die zijn gemaakt, zijn niet meer ongedaan te maken, maar blijft de PvdA goed geld naar kwaad geld gooien of halen ze daar diep adem en wagen ze duik. In hoeverre houden ze bij de PvdA daarbij eventueel rekening met de ‘gezonken kosten’ in politieke zin?

Dat de PvdA bij een volgende verkiezing fors aan stemmen zal verliezen, lijkt alleszins in de rede te liggen – al kun je dat nooit met zekerheid zeggen, want mensen blijken hardleerser en irrationeler dan we zelf denken. Op wie zou je trouwens nog kunnen stemmen – indien je stemmen tenminste nog zinvol vindt? Links is dood of dement, bij de rechtse rovers wil je als fatsoenlijke burger nog niet dood worden gevonden en het zogenaamde politieke midden is de plek van de potsierlijke pedante prietpraters met de zalvende grijns en galmende gons.

De vraag die ik voor de komende periode interessant vind, is of de PvdA meer stemmen zou verliezen indien ze binnen afzienbare tijd met de VVD breekt en de coalitie afblaast onder het – ietwat verlate – motto ‘beter ten halve gekeerd dan te hele gedwaald’, of dat de partij op termijn een flinke veer zal laten, wanneer ze doormoddert en probeert door beeldvorming via reclame de burger voortdurend op het verkeerde been te zetten.
Zal het eventuele verlies op termijn groter en blijvend zijn dan wellicht het korte termijn-verlies dat de PvdA zou moeten incasseren indien het adagium ‘wie breekt, betaalt’ in dit geval tenminste opgaat. Is het niet veel waarschijnlijker dat – mede gelet op de ‘gezonken politieke kosten’ – een goed-gemotiveerde breuk met de VVD, vergezeld van een geloofwaardig degelijk verhaal voor een nieuwe start, zelfs stemmenwinst oplevert, met een politiek groeipotentieel als bonus?

Tot slot. Het recente gedoe vanwege Marokkaanse uitkeringen en niet-loyale kritische Nederlands-Turkse partijleden, zal zijn weerslag vermoedelijk in extra stemmenverlies krijgen. Maar, zal ook hier de maatschappelijke schade niet dieper zijn dan louter stemmenverlies? Ik hoor – met toenemende wrevel – al enige tijd de mening rondzingen dat PvdA-minister Lodewijk Asscher een privé-kruistocht lijkt te zijn begonnen tegen … vul zelf maar in. Ook hier: dit wordt niet per se door Marokkaanse en/of Turkse Nederlanders alléén beweerd. Of daar iets van ‘waar ‘ is, daarover zou je eindeloos kunnen palaveren. Lodewijk Asscher is minister van Sociale Zaken en lid van de PvdA, dus en zodoende. Alleen jammer dat hij het beleid dat hij voert in de huidige politieke context voert, vind ik.

Het rapport ‘Politiek van waarde’ opent met een bon mot van de Amerikaanse senator Adlai Stevenson. In verband met Asscher moest ik in dit kader denken aan een andere snedige opmerking die aan dezelfde Stevenson wordt toegeschreven. Over zijn politieke tegenstanders zou Stevenson ooit gezegd hebben: Als zij ophouden leugens over mij rond te strooien, zal ik stoppen met het vertellen van de waarheid over hen.

‘Imagine a society which fully integrated into its ethical substance the great modern axioms of freedom, equality, democratic rights, the duty of a society to provide for education and basic health care of all its members, and which rendered racism or sexism simply unacceptable and ridiculous …. But then, step by step, although society continues to pay lip service to these axioms, they are de facto deprived of their substance.’
Slavoj Žižek (2014:162-163): Event: Philosophy in Transit

Lectuur:

Politiek van Waarde – Het Rapport Hamming is neer te laden in pdf via de PvdA-site -http://www.pvda.nl/berichten/2014/11/Geef+mensen+meer+zeggenschap+over+publieke+instellingen (Ik heb de PvdA-voorlichting en de partijvoorzitter gemaild met de vraag waar ik de loyaliteitsverklaring kon vinden die de beide Kamerleden van Turkse herkomst zouden hebben moeten ondertekenen, maar behalve een ontvangstbevestiging heb ik nog geen antwoord gekregen)

P.F. Maas, Lafort en Clerx (1984): Illusie of monsterverbond, mogelijkheden en grenzen van een PvdA-VVD coalitie / Dieren-Amsterdam: De Bataafsche Leeuw / ISBN: 90 6707 059 2 (pbk)

Roel Kuiper (2014): De terugkeer van het algemeen belang / Amsterdam: Van Gennep / ISBN: 9 789 461642622 (pbk)

Martin Sommer: ‘Op gebied van privatisering is de Nederlandse naïviteit het refrein’ Volkskrant 16 maart 2014 –  http://www.volkskrant.nl/dossier-martin-sommer/op-gebied-van-privatisering-is-de-nederlandse-naiviteit-het-refrein~a3613803/

Huib de Zeeuw  https://decorrespondent.nl/1329/Hoe-veroveren-we-na-dertig-jaar-privatiseren-het-algemeen-belang-terug-/146467761-b23ba08f

Peter Brusse: De derde weg – Volkskrant 18 juli 1998 http://www.volkskrant.nl/politiek/de-derde-weg~a455274/?akamaiType=FREE

Chantal Mouffe (1998): The radical centre A politics without adversary: There is no ‘third way’. ‘The antagonisms of left/right politics are more relevant than ever.’ In soundings issue 9 summer 1998 http://www.lwbooks.co.uk/journals/soundings/issue/9.html

Chantal Mouffe, in The Books Interview van The New Statesman, Published 19 November, 2009http://www.newstatesman.com/books/2009/11/agonistic-democracy-bnp-post

Andreas Hackl – Interview met Chantal Mouffe april, 2014 “Democratise democracy!” –  http://transformations-blog.com/we-propose-democracy-interview-with-chantal-mouffe/

Dorien Pessers (2006): ‘Goede en kwade trouw in het openbaar bestuur’ / vierde lezing Raad voor het openbaar bestuur (Rob) / http://www.rob-rfv.nl/rob/publicaties_rob/publicatie_rob/110/Rob-lezing+2006

Adam Smith (1759): The Theory of Moral Sentiments / Section III, Chapter 4: The nature of self-deceit, and the origin and use of general rules / de tekst is op internet vrij te lezen en neer te laden in pdf

Slavoj Zizek (2014): Event: Philosophy in Transit / Penguin Books / ISBN: 978-1-846-14626-8 (pbk)

 

leren vissen _participatie

Work In Progress

 

 

Comments are closed.