Feed on
Posts
Comments

 

Pankaj Mishra in de Groene Amsterdammer, 2.3.2017

“  ‘Als je de vraag wilt beantwoorden waarom mensen vandaag zo boos zijn, moet je bij dat vergeten beginnen. Of het verdringen. Het heeft met twee ideologieën te maken: de eerste was de sociaal-democratie van de decennia na 1945. Na de oorlog probeerde de sociaal-democratie de wereld ervan te overtuigen dat we met z’n allen aan een groot project van collectieve welvaart waren begonnen. We zouden allemaal rijker worden, gezonder, beter opgeleid, met politici die aan ons verantwoording schuldig waren.

‘Eind negentiende en begin twintigste eeuw werd het kapitalisme gered door het parlementaire socialisme: de excessen, de dickensiaanse uitbuiting, het imperialisme waren op de lange termijn onhoudbaar, maar het socialisme haalde daar als gematigde kracht met allerlei wetgeving de scherpe kantjes vanaf. Wetgeving voor betere werkomstandigheden zorgde er bijvoorbeeld voor dat niemand zich nog druk maakte dat de winst naar een klein clubje mannen ging.

Het socialisme in het Westen maakte het kapitalisme acceptabel. Maar toen in de tweede helft van de vorige eeuw het kapitalisme zich moest afzetten tegen het communisme ging dat met zo’n verbaal geweld dat niet alleen het communisme werd weggevaagd, maar ook het socialisme. It threw the baby out with the bathwater. Het kapitalisme gooide zijn eigen redder weg.’

‘Het lijkt alsof we bijna geen zinnig debat kunnen voeren over een alternatief voor het kapitalisme. Niemand in de politiek durft het aan. En dus gaat het debat nu over andere afgeleiden, over zondebokken die worden aangewezen: immigranten, moslims, de EU, China. ‘

‘Ik denk dat we de woede die we voelen niet in politieke termen kunnen doorgronden. Politici – maar ook intellectuelen, journalisten, academici – hebben de laatste drie decennia de simplistische ideologie van de vrije markt als grote goedmaker omarmd, en nu we over meer dan welvaart moeten praten missen we de juiste woorden.
Ik ben ervan overtuigd dat we een oud vocabulaire moeten terugvinden, en moeten spreken over dingen als de menselijke ziel. Niemand praat nog over spiritualiteit in het openbaar – dat doe je maar thuis, als niemand meeluistert – maar dat is een grote fout.

Deze crisis die we nu meemaken toont ons dat de mens zich door veel meer laat leiden dan hyperrationele argumenten over economische groei. De mens streeft naar waardigheid, de menselijke ziel voedt zich niet met financiële plaatjes. De enige publieke figuren die daar nu over durven te praten zijn de paus en de dalai lama.’ “

 

De neoliberale “marktwerking” raakt nooit ingeburgerd

 

 

 

 

 

Comments are closed.