Feed on
Posts
Comments

“What remained, when they were exhausted, was the money-market, and to the rulers of the money-market sooner or later all States came. Their dependence on the financier was that of Ismail or an Abdul, and its results were not less disastrous. Publicists might write that the new Messiah was the Prince, and reformers that the Prince was Pope. But behind Prince and Pope alike, stood in the last resort a little German banker [hier: Fugger, uit Augsburg], with branches in every capital in Europe, who played in the world of finance the part of the condottieri in war, and represented in the economic sphere the morality typified in that of politics by Machiavelli’s Prince.”
R.H. Tawney (1972:88-89): Religion and the Rise of Capitalism

“Wij hebben de schoonheid lief zonder verkwisting; wij hebben de wijsheid lief zonder weekheid. Rijdom is voor ons een middel tot werkzaamheid, niet een reden tot bluf. Wij wijden ons zowel aan onze persoonlijke belangen als aan het belang van de staat en zij die door andere dingen in beslag worden genomen schieten in kennis van de staatszaken niet te kort. Ook hierin verschillen wij anderen, dat wij weliswaar ondernemend zijn, maar tevens ons nauwkeurig rekenschap geven van hetgeen wij willen ondernemen. Anderen daarentegen brengt onwetenheid tot onbesuisdheid en nadenken tot aarzeling.”
Pericles, in Thucydides: De Peloponnesische oorlog / Boek II, 40

 

B Born_stanford “Wij zijn ernstig fucked,” zegt Daan hijgend, terwijl hij neerploft in de lederfauteuil. “Hadden jullie ooit van Brooksley Born en de CF Trading Commission gehoord? Dat ze al in 1998 waarschuwde tegen de black box van de ongereguleerde biljarden-handel in derivaten, vooral OTC’s (over the counter derivaten)? Het beste wat Alan Greenspan en zijn drie demonen (Robert Rubin, Larry Summers en Arthur Levitt) dachten te kunnen doen, was Brooksley Born monddood maken.”

“Jij hebt dus vrijdag het verhaal van Lindsey en Claire aangehoord en daarbij de dvd ‘The Warning’ gezien, van Frontline, “ stelt Ilham grinnikend vast. “Ik heb je het artikel uit de Volkskrant van gisteren, 07.11.15, van Yvonne Hofs gemaild; over de aanstaande beursgang van ABN Amro. Die kost ons per Nederlander pak weg zo’n 20 miljard gedeeld door 16 miljoen Nederlanders, reken maar uit. Yvonne Hofs vraagt zich retorisch af – helemaal in de lijn van The Warning, waar ons wordt verteld dat het de financiële lobby nog steeds lukt regulerende wetgeving te frustreren – hoe lang het duurt voordat de gladgebekte graaiers bij ABN Amro opnieuw de hebberige handen uit de mouwen steken. Misschien pakken ze het iets slimmer aan, maar dat hoeft niet eens, omdat ze inmiddels hebben geleerd dat ze toch nooit tegen de muur gezet zullen worden en ze in ieder geval altijd genoeg miljoenen kunnen roven om het de moeite waard te maken.”

“Nóg niet tegen de muur gezet,” zegt Daan dreigend, “want Claire en Lindsey vertelden ook dat er steeds meer Amerikanen zijn die beseffen dat er in de financiële sector ongezond veel criminelen opereren en dat die net zo goed doelwit kunnen worden van vigilantisme. Er worden steeds vaker verbanden gelegd tussen de ellende op micro-niveau en de goudhaantjes die vroeger zo onbereikbaar ver weg en hemelhoog leken; die onaantastbare witte-boorden-gangsters krijgen een gezicht en een naam. De ‘ Guardian Angels’ kunnen weleens inspirerend gaan werken.’’

Sander tegen Daan: “Dat we volgens jou fucked zijn (dat denk ik trouwens ook) slaat volgens mij op het feit dat dezelfde jongens die de ellende veroorzaakten – onder wie zo’n Bob Rubin van Goldman Sachs en City Bank –  weer en nog steeds op het pluche zitten en dat wij in Frankfurt intussen ook een maat van Goldman Sachs (Mario Draghi) hebben zitten? Destijds in paniek aangesteld door de Eurobobo’s, met aan het hoofd Herman van Rompuy, want de euro dreigde ten onder te gaan. Toch? Bob Rubin en Larry Summers zijn door Obama overgenomen van Bill Clinton (houd je vijanden dichter bij je dan je vrienden …?). Tim Geithner, idem dito. We hebben het destijds allemaal wel gelezen, vooral de New York Review of Books heeft er degelijke stukken aan gewijd, maar alles nog eens zien langskomen in zo’n goede documentaire, dat is nooit weg! Zeker in deze tijd niet!”  goldman-sachs-draghi-monti-papademos-namen-tekst

“Tja, wat Alan Greenspan in die documentaire zegt over van binnuit de vrije markt op het volk loslaten, zoiets zou een Draghi ook gezegd kunnen hebben: van binnenuit de EU tot melkkoe van de financiële sector maken. Waar kun je dan beter zitten dan op de plek van hoofdmanager van de ECB? Met wereldwijd contacten in de financiële wereld vanuit je vorige levens. Met lichtgewicht politici die als perfecte legitimatie fungeren. Als je het over Trojaanse paarden hebt, dan moet je naar dat soort jongens kijken. Kortom, het komt er volgens mij op neer dat wij helemaal niets meer hebben te vertellen, op wie we ook stemmen,” Daan klinkt onthutst, “dat is bijzonder onplezierig om je te realiseren. Misschien dat je het ook maar beter niet kunt weten. Dat slaapt vast rustiger.”

“Lindsey’s moeder heeft bij de CFTC gewerkt,” weet Ilham, “daarom heeft ze die dvd’s meegenomen. Ze weet bijna alles uit de eerste hand. Je kunt de dvd’s tegenwoordig hier ook kopen. Wij hebben de box met vier dvd’s in zesvoud aangeschaft. De Nederlandse ondertiteling is handig, omdat je dan ook de namen van de hoofdrolspelers te zien krijgt. Sommigen blijven trouwens onbenoemd. Waarschijnlijk uit veiligheidsoverwegingen. Claire en Lindsey weten echter wie dat zijn. Griezelig, dat er ook in Amerika een Raspoetin, in de gedaante van Ayn Rand – zo maar uit Rusland ingevlogen! – aan het werk kan gaan! In het paleis van tsaar Alan Greenspan, de Treasury.”

“Niet één, maar meerdere Raspoetins,” roept Daan, want op zijn beurt was Greenspan de Raspoetin bij tsaar Bill Clinton en zijn Rubin en Summers dat nu bij Obama! Maar Ayn Rand was wel een erg sterk geval, ja.”

Ilham: “Lindsey en Claire twijfelen heel erg of ze t.z.t. op Donald Trump zullen stemmen. Nu stemmen ze helemaal niet meer, maar iemand als Trump zou misschien openbaar kunnen maken wie er werkelijk aan de touwtjes trekken, de financiële wereld. Dan zou het schijnheilige doen-alsof tenminste ophouden. De vraag is of Trump ooit zover komt, durft en wil komen.’’ Ze voegt eraan toe: ‘’Uiteindelijk zijn de moorden op John en Robert Kennedy ook nooit opgelost, hoewel er wel ‘daders’  zijn opgepakt. Dit komt trouwens van Claire.‘’

Intussen is Vera binnengekomen. “In feite gaan al zulke krantenartikelen zoals we die we dit weekend gelezen hebben, in bijvoorbeeld de Volkskrant, NRC en Trouw, dus helemaal nergens over. Al die beroepspolitici hebben als puntje bij paaltje komt, niets te zeggen. De geldmensen beslissen en de pratende hoofden moeten er vooral voor zorgen dat het gepeupel, het klootjesvolk, blijft geloven dat het er nog toe doet op wie ze stemmen. Een onwerkelijk idee. Want, waar praten we dan eigenlijk over? Over een complete schijnvertoning die 24/7/365 wordt opgevoerd.”

“De meesten van die schrijvers weten het ook niet echt helemaal precies,” merkt Ilham op, “vooral omdat ze met ongeldige termen werken. Zo las ik de column van Bas Heijne in de NRC van zaterdag waar hij het heeft over die PvdA Boskabouter (Wouter Bos) die columnisten als Heijne zou gispen, omdat ze ons – het klootjesvolk – niet of onvoldoende zouden inwrijven dat politiek grotendeels bestaat uit compromissen sluiten. Maar een ‘compromis’ dat deze, hedendaagse beroepspolitici, sluiten, dat is heel wat anders dan een compromis zoals dat vroeger werd gesloten door volkvertegen­woordigende politici, die zich lidmaat wisten en vertegenwoordiger voelden van een zuil, die waren daarin geworteld.
Bij de compromissen die zij sloten, speelden de identiteit van hun respectieve achterbannen en een sterk ethos mee, impliciet en expliciet. Óók bij een Marcus Bakker van de CPN. Deze jongens en meisjes echter, die zijn van god en iedereen los en dienen enkel hun eigen belangen. Welke vette job is er in Brussel of Washington voor mij te ritselen en wat moet ik daarvoor roepen? Misschien toch die witte raaf daargelaten, maar die houdt het dan ook niet lang uit – denk bijvoorbeeld en heel misschien aan een Pieter Hilhorst als recent voorbeeld. Die worden rap en vakkundig gepiepeld. Ongeschikt voor de polletiek.”

‘’Ze hebben ook weinig te vertellen,’’ vindt Daan, ‘’want de financiële sector heeft de touwtjes stevig in handen. Dus krijg je bijna vanzelf het huidige type beroepspoliticus-handelsreiziger-in-standpunten.’’  Ayn_Rand_Atlas

Vera: “De meeste beroepspolitici weten volgens mij nauwelijks voor welk merk ze eigenlijk werken. Of het nou PvdA heet of VVD of CDA, SGP, PVV, CU, D66 enzovoorts, het maakt niets uit. Alleen de wikkel, het etiket, ziet er anders uit. Ze weten ook ternauwernood waar die respectieve clubs voor heten te staan. Welk mission statement ze handen en voeten geven in hun zogenaamde beleidspraktijk. Ze voeren gehoorzaam orders uit van de bovenbazen, en aan de kiezer hebben ze geen enkele boodschap. Het is voor hen gewoon een baan die lekker vet schuift en waarvoor je eigenlijk niet eens zo heel veel voor hoeft te kunnen en te weten. Bij voorkeur niet veel weten en niet kritisch kunnen denken. Het komt neer op het maken van de juiste geluiden op de juiste tijd en plaats. Dat kun je leren, bij communicatie-goeroes, en dat heet dan ‘timing’ en politiek instinct.”

* Vrolijkheid *

“Hetzelfde als voor ‘compromis’ geldt voor ‘consensus’, zegt Sander. “Dat is een term waar ze bij het dagblad Trouw nogal dol op lijken: ‘consensus’, dat klinkt bezadigd, redelijk, evenwichtig en weloverwogen. Consensus waarover dan? Een bende rovers bereikt ook geregeld consensus voordat ze op plundertocht gaan, maar heet dat ‘consensus’ zoals wij dat verstaan? Dat zijn korte termijn deals die de dieven sluiten om de buit binnen te halen en te verdelen. Zoals die lijkenpikkers van CU (Slob), SGP (Staaij) en D66 (kwekkebek-kereltje Pechtold) hebben gedemonstreerd, met hun politieke-koopjes-jagerij. De loyale oppositie. M’n neus consensus. Plat en glad opportunisme! Wat worden we daar met ons allen nou wijzer van?”

‘’Vrijdagavond kwam er in dit verband een interessante gedachtenwisseling op gang over de huidige de-emancipatie van de Derde Stand, de term van pater Sieyès (1789: Qu’est-ce qu’est le tiers état?)’’ vertelt Vera. “In de tijd van Sieyès stonden de Eerste (de clerus) en de Tweede (adel) Stand ook los van de grote massa, die het Bruto Nationaal Product genereerde maar geen rechten had. De Eerste en Tweede Stand parasiteerden op de Derde Stand, net zoals nu de politiek-financiële kongsi’s, die samen het establishment vormen, parasiteren op het klootjesvolk, maar daar los van zijn gezongen. Destijds kon de Derde Stand eisen stellen, omdat hij produceerde en volksvertegenwoordigers had, zoals bijvoorbeeld Emmanuel Sieyès die voor hem opkwamen.
Tegenwoordig heeft het politiek-financieel complex het klootjesvolk steeds minder nodig, omdat ze zelf geld kunnen maken. De huidige Derde Stand – wij dus – produceert steeds minder en is enkel nog nodig voor de legitimatie, dus als stemvee en hooguit om te consumeren. Waar mogelijk worden we bestolen, hoofdzakelijk via de officiële financiële instituties, inclusief pensioenfondsen. Verder hebben we niets in te brengen. Daartoe wordt het klootjesvolk misleid, bedot, bedrogen, gefopt, gehersenspoeld, gemanipuleerd, zoet gehouden met foebal en soaps en vooral ook: bang en onzeker gemaakt. Toen was het emancipatie, nu is het de-mancipatie. Tegengestelde ontwikkelingen. Dat was een boeiende gedachtenwisseling. Helaas ken ik de meeste theorieën en boeken nog niet, die erbij werden gehaald.’’

‘’Zo beginnen de meesten van ons hier,’’ stelt Ilham haar gerust, ‘’maar je hebt intussen twee universitaire masters op zak, dus kun je eindelijk legitiem beginnen met echt studeren.’’

* Vrolijkheid *

‘’Ik kijk reikhalzend uit naar die seminars die gaan komen over Athene en Sparta in de zesde en vijfde eeuw,’’ zegt Daan, ‘’er zouden parallellen zijn te trekken met de huidige EU en zijn ‘vijanden’ en ‘bondgenoten’ en de financiering à la de Attische en Delische Bond. Helaas hebben wij geen politici van het kaliber Pericles of Themistocles op de plank liggen en dat is toch eeuwig jammer.’’

Sander: ‘’Ja, dat gaat wat worden. Er komen enkele classici van naam heb ik gehoord. Dat wordt spannend,’’ hij neemt een slok thee. ‘’Die Fransen toch. Is het niet Emmanuel Sieyès, dan is het Thomas Piketty, of Michel Houellebecq.’’

‘’Nou, daar zeg je wat,’’ valt Daan hem in de rede, ‘’daar hadden we het vrijdag en zaterdag over. Waarom een Michel Houellebecq tegenwoordig zo goed in de markt ligt. We zagen ook de recensie van ‘Wereld, wereld!’ (Régis Jauffret) in de Letter & Geest-bijlage van Trouw. Op het eerste gezicht een soortgelijke satire als ‘Onderworpen’ van Houellebecq.’’

‘’Meer dan ‘soortgelijk’,’’ meent Vera, ‘’als we afgaan op recensent Ger Leppers dan hanteert Jauffret bijvoorbeeld dezelfde techniek als Houellebecq, met die bezoeken die de protagonisten afleggen. De protagonist in ‘Onderworpen’ gaat ook steeds mensen opzoeken, hij gaat zelfs op bezoek bij de zwarte Madonna in Rocamadour. Hij bezoekt zijn collega Marie-Louise en haar echtgenoot Alain Tanneur, die bij de Franse AIVD werkt en interessante gedachten heeft over hetgeen er in Frankrijk aan de hand is. Zijn studiegenoot Bruno Deslandes en diens echtgenote Annelise worden met een bezoek vereerd en waarachtig, net als bij Jauffret wordt er lamsvlees (agnus Dei?) geserveerd.
Bij Jauffret komt er bovendien een herhaalde doop (?) in het zwembad van de Pierrots (clowntjes) bij te pas. Net als Houellebecq gebruikt Jouffret de toekomst en ook Jauffret voert echte personen op. Wat ik maar wil zeggen: je kunt zeker nu veel beter boeken van goede romanciers lezen dan kranten, die toch vooral schrijven wat het financieel-politieke complex welgevallig is.’’

‘’De journalisten, de politici en de intelligentsia, vooral academia, hebben het bij Houellebecq dan ook gedaan,’’ merkt Ilham op. ‘’Ik vind dat steeds opnieuw grijpen naar het boek ‘ Vastgelopen’ / En rade van Huysmans door François, de verteller in ‘Onderworpen’ ijzersterk gevonden! Maar ik heb het boek nog lang niet uit, want ik heb de vertaling pas twee keer gelezen en in het Frans ben ik op de helft. Het Nederlands van ‘Onderworpen’ vind ik hier en daar stroef en ik zag in de recensie van Jauffret dat de vertaler die ook veel Houellebecqs vertaalt, nogal veel en snel vertaalt. Tja, hij zal wel moeten, want ongetwijfeld comt hem van dichten cleine bate.’’

* * *

 Frontline (2009) box met vier dvd’s, waaronder The Warning

http://www.thirteen.org/programs/frontline/the-warning/

R.H. Tawney (1972/1922): Religion and the Rise of Capitalism / Penguin – Pelican Books / ISBN: 0 14 02.0023 1 (paperback)

Thucydides (1964/ xxxxx v.Chr. ): De Peloponnesische oorlog / Haarlem: Tjeenk Willink & zoon / vertaling: M.A. Schwartz  (gebonden uitgave)

 

Pericles

Comments are closed.