Feed on
Posts
Comments

Hetgeen zich de afgelopen tijd bij en rond het warenhuis Vroom & Dreesman heeft voltrokken, is exemplarisch voor wat ons allemaal vroeg of laat staat te wachten: we gaan minder geld verdienen en zullen er steeds harder voor moeten lopen. Het rendement en de globalisatie eisen dat. Beweren de politici tenminste.

‘ “Zowel V&D als PvdA heeft op cruciale momenten verkeerde beslissingen genomen”
Bij V&D was dat het afschieten van het ingrijpende reorganisatieplan dat hij, Van der Zwan, in 1988 had bedacht om het bedrijf uit de rode cijfers te halen. De ondernemingsraad was al akkoord toen de oude Dreesmann, net hersteld van een lange ziekte, de aanval opende op zijn beoogde opvolger. Het plan ging van tafel.

Voor de PvdA was zo’n beslissend moment volgens Van der Zwan het eerste paarse kabinet in 1994. Wim Kok groeide in die coalitie met VVD en D66 weliswaar uit tot succesvol premier, en electoraal had de PvdA er aanvankelijk ook succes mee. Maar in feite, zegt Van der Zwan, heeft de PvdA zich toen „geschikt in een VVD-agenda” van liberalisering en marktwerking. „Voor een linkse partij was dat een funeste beslissing. De PvdA had zóveel geïnvesteerd in de opbouw van de publieke sector. Die werd nu op Amerikaanse wijze geremodelleerd.” ‘

Arie van der Zwan, in de NRC van 24 januari 2015

Bij V&D worden 400 mensen ontslagen middels een ingrijpende “reorganisatie”. Daardoor hoeft er geen salariskorting van 5,8 procent voor alle 5000 werknemers plaats te vinden.
De vakbonden presenteren dit als een overwinning, want een openlijke en onomwonden salariskorting zou zwaar symbolisch gezichtsverlies voor de factor arbeid betekenen. Dit als compromis gepresenteerde resultaat is echter lood om oud ijzer en tevens een pyrrhus-overwinning. Immers: het ontslag van 400 personeelsleden houdt in dat de resterende 4.600 werknemers linksom of rechtsom het werk van 5000 man moeten doen. Tenzij het management de activiteiten inkrimpt, maar dat is onwaarschijnlijk. Meer en harder werken voor “hetzelfde” (er wordt een vakantiedag ingeleverd en komt een “versoberde” seniorenregeling) salaris betekent: minder salaris, hoewel je hetzelfde salaris krijgt.
De 400 ontslagen personeelsleden hoeven geen loon in te leveren, maar verliezen hun baan. Dat is pure winst. Voorlopig althans. Winst voor de vakbond en de collega’s die mogen blijven, maar daar wel voor moeten betalen, dat wil zeggen loon inleveren, zonder dat daarover gerept mag worden. De partijen wringen zich in bochten om het woord “loonoffer” te omzeilen.  wel of geen werk

goedkopere arbeid
Vermoedelijk zullen de 400 ontslagen personeelsleden op korte tot middellange termijn tersluiks en onopvallend worden vervangen door meer dan 400 stuks, goedkopere, krachten en zal het management uit strategische concurrentieoverwegingen de commerciële activiteiten uitbreiden. Die goedkopere krachten zullen van meet af harder/meer/langer moeten werken, maar zij weten niet beter en de meesten zullen blij zijn een baan te krijgen.

Het V&D-personeel krijgt per saldo dus wel degelijk een “loonoffer” door de strot geduwd, alleen heet het niet zo. De term wordt angstvallig vermeden en het geheel wordt verpakt in feestpapier met een grote strik eromheen. De personeelsleden die mogen blijven, moeten blij zijn en hun handjes dichtknijpen dat zij werk hebben en houden.

Zij die werk hebben en zij die van de ene dag op de andere werkloos zijn of kunnen worden, worden genadeloos tegen elkaar uitgespeeld. Het verschil tussen kapitaal- en vermogensbezitters en degenen die inkomen uit arbeid verwerven, wordt weer eens groter.

politiek en politici
Onze huidige regering doet daar vrolijk aan mee, getuige de meest recente belasting”-hervormingen” (hervormingen is een containerbegrip en eufemisme in één, dat van alles betekenen kan en meestal weinig goeds voor de burger inhoudt) van dit wangedrochtelijke coalitiekabinet van labbekakkige would be pseudo-sociaaldemocraten (PvdA) en nietsontziende neoliberalen (VVD).

Reorganisatie„De leiding heeft het eigen belang – regeren – telkens zwaarder laten wegen dan het belang van de achterban. Voor een linkse partij als de PvdA is het funest als het eigen idealistische gehalte zo sterk onder druk komt.”
Arie van der Zwan over de PvdA – NRC 24 januari 2015

Griekse voorbeeld
Het is “goed” te bedenken dat in Griekenland dit proces al veel langer en op grotere schaal aan de gang is. De Grieken moeten “hervormingen” doorvoeren, wat die behelzen blijft ongespecificeerd, maar laat zich makkelijk raden: Griekenland moet net zo makkelijk leeg te plukken worden voor de anonieme sprinkhanen als de rest van de eurozone. Alles moet geprivatiseerd, want publiek bestier is “duur” luidt de mantra die door de media klakkeloos wordt nagewauweld.
Ruwweg gaat 90 procent van de hulp aan Griekenland rechtstreeks naar de westerse banken, die gered en overeind gehouden moeten worden. Maar die banken zijn niet door de Grieken in problemen geraakt. Het zal in Griekenland alleen erger worden, maar ook wij hier ontkomen niet aan deze demotietendens die inherent is aan de neoliberale globalisering. Tenslotte moet kapitaal renderen en het rendement kan de kapitaalverschaffers nooit hoog genoeg zijn. The sky is the limit, zeker als het om winsten gaat, dus is het: anything goes!

Geld maken is doel op zich geworden. Wie precies V&D is of zijn blijft onduidelijk. Ja, er is een topman – die meer salaris zal scoren naarmate hij of zij meer geld uit de werknemers kan persen ten behoeve van rendementsverhoging – maar dat zegt helemaal niets. Die persoon kan morgen weer weg zijn. Dat geldt ook voor de eigenaars van het concern.

Wat en van wie is V&D eigenlijk precies, waar bestaat het uit en wie hebben het er voor het zeggen? Wie bepalen de koers en de policy van het bedrijf?

democratie op z’n Grieks
De komende weken leggen de vakbonden FNV en CNV het akkoord ter beoordeling voor aan hun leden, teneinde zout in de wond te wrijven, want de werknemers ervan te doordringen dat ze vrijwillig moeten instemmen met het pakket reddingsmaatregelen: adding insult to injury heet dat.
Ook dit doet denken aan Griekenland en het EU maatregelenpakket: zelfs het Griekse referendum van 5 juli lijkt inmiddels van tafel geveegd. Wat de Grieken willen en niet willen, doet er niet toe, premier Tsipras moet doen wat de ECB – uiteindelijk hebben Mario Draghi c.s. het in de EU voor het zeggen – verordonneert.
Politici hebben de facto weinig meer in de melk te brokkelen en dansen naar het pijpen van de financiële poppenspelers, die onzichtbaar en anoniem aan de touwtjes trekken. Het enige wat politici nog kunnen doen, is de schijn ophouden en op nationaal niveau allerlei “maatregelen” nemen die voor maatschappelijke onrust zorgen en de bevolking de illusie geven dat zij, de politici, er nog toe doen. Uiteindelijk hebben ze stemmen nodig om hun riante banen te krijgen en houden.  Wat politici op z’n minst nog kunnen doen, is de narigheid die met het Marktfundamentalisme over ons wordt uitstort, zo eerlijk mogelijk over de bevolking verdelen, zodat degenen die het minst weerbaar zijn niet dubbel worden gepakt. De maatschappelijke ongelijkheid moet tenslotte niet al te groot worden, want daar wordt per saldo niemand wijzer van.

Zie ook een artikel van Barbara Rijlaarsdam in de NRC van 4 juli 2014

het vastgoed
Over het vastgoed dat bij deze V&D-soap een rol speelt, de huur ervan en alle ander mogelijke aspecten is ook het nodige te doen. Voor dit onderdeel van het verhaal citeer ik uit een artikel van Gerard Reijn in de Volkskrant van 14 juli 2015.

“Net iets meer dan tien jaar had investeringsmaatschappij Kohlberg Kravis Roberts & Co. (KKR) nodig om een van de grootste winkelbedrijven die Nederland ooit had, uit te ponden. Vorige week werd bekend dat de laatste restjes Vendex KBB worden verkocht aan twee andere investeringsmaatschappijen, het Amerikaanse Goldentree en het Franse Ardian. Daarmee zetten KKR en zijn partner Alpinvest (een derde partij, Change Capital Partners, verkocht al snel zijn aandelen aan de twee anderen) een punt achter een uiterst geslaagde operatie. Het was een overname van het klassieke type, dat destijds steevast als roofkapitalisme werd aangeduid.
Het was de tijd van de leveraged buy-outs, oftewel overnamen met geleend geld. Doel van dergelijke overnamen was allerminst om het gekochte bedrijf zelf te gaan runnen, maar om het op te breken in stukken en dan met winst weer te verkopen. Met vaak verbijsterende rendementen voor de durfals. KKR was een van de pioniers op dat vlak. personeel uitverkoop

KKR en Alpinvest telden 1,4 miljard euro neer voor alle aandelen van het concern, dat toen nog op de Amsterdamse beurs genoteerd was. Op het moment dat ze dat deden, wisten ze al dat ze hun geld er in no time weer uit zouden hebben. Het was immers bestuursvoorzitter Ed Hamming van Vendex KBB zelf geweest, die anderhalf jaar eerder op een aandeelhoudersvergadering doodleuk had verteld dat alleen al de waarde van het onroerend goed van zijn concern hoger was dan de complete beurswaarde.

[W]ie Vendex KBB kocht, kon als het ware het onroerend goed van de hand doen en had daarna alle winkels gratis. Het was precies wat de kopers deden. Nauwelijks een jaar na de overname erkochten ze het grootste deel van het onroerend goed van het concern aan een consortium: 73 panden in totaal van kolossen als V&D en De Bijenkorf, inclusief dat aan de Dam in Amsterdam. De opbrengst werd niet officieel bekendgemaakt, maar bedroeg waarschijnlijk 1,3 miljard euro.

Na iets meer dan tien jaar kunnen KKR en Alpinvest de balans van hun Vendex-‘avontuur’ opmaken. Dat kan met tevreden gezichten: KKR en Alpinvest telden destijds 1,4 miljard neer voor Vendex KBB/Maxeda. Met alleen al de verkoop van de gebouwen hadden ze dat bedrag er na een jaar al uit. Toen volgde de opbrengst uit de verkoop van HEMA, V&D, Bijenkorf, Hunkemöller, It’s, MS Mode, Claudia Sträter en juwelier Schaap & Citroen bij.

Het Financieele Dagblad rekende vorig jaar nog eens na wat de opbrengst van al die winkels was en kwam uit op 3,4 miljard euro. Daar moet nu de opbrengst van de aandelen Maxeda nog bij worden opgeteld, naar schatting ook nog meer dan 600 miljoen. Dat brengt de totale opbrengst op 4 miljard euro: een rendement van 285 procent in elf jaar.”

 

Voor V&D en PvdA ziet Van der Zwan „geen oplossing”. Het ‘volkswarenhuis’ zal verdwijnen, denkt hij, en de PvdA zal structureel kleiner worden of opgaan in een fusiepartij. Of hem dat droevig stemt? „Het is jammer, maar zo gaan die processen”. Al gaat de crisis van de sociaal-democratie Van der Zwan meer aan het hart dan die in de detailhandel. „Politiek is toch belangrijker dan economische formules.”
Arie van der Zwan – NRC 24 januari 2015

================ * * * ===============

link >  Work In Progress

 

Verwijzingen:

Barbara Rijlaarsdam in de NRC van 4 juli 2014
http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/juli/04/vd-akkoord-met-een-zwart-randje-1511726
http://www.nrcq.nl/2015/07/04/zij-hoeft-geen-loon-in-te-leveren-maar-misschien-wel-haar-baan

Gerard Reijn: Voor deze winst hoef je geen ‘durfinvesteerder’ te zijn – Volkskrant 14 juli 2015

Gerard Reijn: Laatste restje Vendex KBB verkocht
http://www.volkskrant.nl/economie/laatste-restje-vendex-kbb-verkocht~a4100354/

Arie van der Zwan geïnterviewd door Thijs Niemantsverdriet – NRC 24 januari 2015
https://nl.wikipedia.org/wiki/Arie_van_der_Zwan

De volkspartij en het warenhuis V&D en PvdA hebben veel gemeen. Beide lijden onder de afkalvende macht van de middenklasse.
http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/januari/24/klem-in-het-midden-daar-waar-niemand-is-1459493

Eva Smal: Terugkijken: de titanenstrijd bij de V&D in de jaren tachtig – NRC 18 februari 2015
http://www.nrc.nl/nieuws/2015/02/18/terugkijken-de-titanenstrijd-bij-de-vd-in-de-jaren-tachtig/

Prof. Arie van der Zwan legt Rabobank directeur uit wat hebzucht is.
https://www.youtube.com/watch?v=1B5w5Kdo6Ow

 

Loesje

Comments are closed.