*
‘Ligt dat kompas van Alfred Issendorf in de Zwart Jan straat? Wie zal het zeggen? Bij WFHermans weet je dat nooit. Gaat de roman over godsdienst? Waarom niet? We gaan het misschien herlezen, met een andere bril op.’
- ‘ Een godsdienst als kompas? AI (Alfred Issendorf) is zonder zijn kompas verloren in de toendra van Finnmark? De islam als kompas? Of gewoon, een godsdienst als kompas, richtsnoer?’
‘Of een ideologie misschien, waar ligt de grens? Jij begint al direct te fantaseren en daar gaat het natuurlijk om bij lezen van goede boeken. Laatst suggereerde iemand: De naam van de vader. Dat kan ook, be my guest, als je er maar een verhaal van brouwt.’
- ‘ Is Rhemrev een pseudoniem?’
‘Waarom zou dat niet kunnen? Vermeer klinkt zo oubollig, maar stel dat je een buitenechtelijk kind bent en je verwekker heet Vermeer? Rhemrev is dan tenminste nog iets, of niet?’
- ‘Lezen jullie Houellebecq complementair aan NMS?’
‘Kijk, alweer een idee. Zie je wel: lezen, lezen, lezen ….. is het devies.’
- ‘Jammer dat de musea in Nederland onbetaalbaar zijn geworden, want ik vind Van Meegerens Vermeer intrigerend. Mijn ouders gingen ooit – in ‘andere tijden’ – vaak wel vijf zes keer in de week naar een zelfde museum. Namen ze een hotelletje of ze gingen kamperen en dan maar zwelgen, museum-bingen. Met hun RailAktiefKaart waren de musea gratis, en een treinkaartje nog betaalbaar. Toen was de NS ook nog aktief, nog helemaal op de rails, natuurlijk. Nu is de NS net als de meeste geprivatiseerde natuurlijke monopolisten: ontspoord, de-railed. Ach herementijd, toen kwamen de mennudjurs overal aan de macht. Dat was een ware nakba.‘
‘”Entgleist,” jawohl, und der Zug fährt fast nie mehr pünktlich, oder?’
- ‘Laten we het voorlopig hierbij? Me dunkt dat we stof tot speculeren en fantaseren te over hebben verstrekt….?’
‘Zeg, is zo’n Zwart Jan straat nu een voorbeeld van een miniatuur parallelle gemeenschap, maatschappij, dus geen samen-leving, maar een gemeenschap, maatschappij? In wording misschien?’
- ‘Grappig dat je ‘gemeenschap’ gebruikt, dat doen ze in het NRC-artikel ook: de Marokkaanse gemeenschap, en wat bedoelen ze met Marokkaans praten en verstaan: Berber, Arabisch, een mengelmoes?’
‘ Wat heb jij liever? Maatschappij of gemeenschap? Gemeenschap hebben in een maatschappij kan wel, maar maatschappij in gemeenschap …..?’
- ‘Ja ja, jij met je strikvragen. Stel die maar aan Jeffrey Epstein & kornuiten. Trouwens, ik heb een Arabische-Berber vriendin en die zegt: “Als ik in Marokko ben, voelt de islam als een godsdienst, maar in Nederland is het een religie, of zelfs een ideologie.” Ze heeft Latijn gehad op school en gebruikt religie (religare) heel bewust zegt ze. Eergisteren nog stelde ze voor om Soumission samen te herlezen, in het Frans-Nederlands – zij spreekt vloeiend Frans moet je weten.’
‘Gemeenschap? Natuurlijk, religare. Oh, neen, wat zeg ik nou?! Sorry, sorry, dat is privé, excuus. Alfred Issendorf heeft geen gemeenschap met die Amerikaanse Wilma. Dat loopt altijd verkeerd en valt steeds in duigen. Net op het nippertje, alwéér geen slippertje. Maar ja wat wil je als je wederhelft Jack heet en permanent in de lorem is.’
- ‘Midzomernacht, Morgenröte unmöglich?’
‘Nou, niet bij Shakespeare geloof ik, maar dat is een klucht, net als de NS. Zeg, kun jij tot 69 tellen, in het Berber-Arabisch, of lukt dat alleen in het Frans? Sorry, sorry, sorry! Dit komt door Houellebecq lezen.’
…………….. …………….. ………………..
…………….. …………….. ………………..
*
De Rotterdamse winkelstraat ‘Zwart Jan’ trekt islamitische klanten tot van over de grens. „Het is wel wij hier en jullie daar.”
Auteurs: Sheila Kamerman, Hanina Ajarai, NRC 22 augustus 2025 | www.nrc.nl/nieuws/2025/08/22/de-rotterdamse-straat-die-zomaar-veranderde-in-een-geliefd-islamitisch-winkelparadijs-a4903531
*
Aan een nieuw boek van een bekende schrijver stellen we over het algemeen twee eisen. Eén: het moet verrassend zijn. We willen niet meer van hetzelfde. En twee: het moet voorspelbaar zijn. We willen meer van hetzelfde. Michel Houellebecq komt met Onderworpen aan beide eisen tegemoet.
HP De tijd 14/05 | 2015 door Dries Muus | www.hpdetijd.nl/cultuur-media/cultuur/35475/recensie-michel-houellebecq-onderworpen