Arne—Allemaal staan we onder een geweldige druk van onze omgeving, familie, vrienden, kennissen, relaties. Dat zijn de enigen voor wie we iets betekenen, of niets. Of je moet zorgen dat je wereldberoemd wordt, maar wie lukt dat?
Dacht je dat kinderen van genieën er beter aan toe waren dan jij? De geschiedenis leert dat ze aan de drank raken, in de gevangenis terechtkomen of zich opknopen. Waardoor? Doordat een kind van een genie meestal geen genie is, want daarvoor worden er te weinig genieën geboren. Dus wat moet hij doen? Een genie worden als zijn vader, het enige dat meetelt in zijn wereld, is hem onmogelijk. Dus doen de kinderen van de genieën het laatste dat er voor ze overblijft: ze worden niemendal.
Alfred—Ik weet dat het moeilijk is. Om integer te zijn en alleen te kunnen wezen, moet je iets ontdekken dat het de moeite waard maakt ervoor te lijden.
Arne—Maar dan zal hij die niets nieuws ontdekt, onmogelijk integer kunnen wezen, behalve op de manier van Don Quichot.
Alfred—Hoe is Galilei te benijden die rustig ongelijk kon bekennen terwijl hij gelijk had. In vergelijking met de bewijsbare waarheid is integriteit een bagatel.
Dialoog tussen Alfred Issendorf en Arne Jordal, hoofdstuk 17 in Nooit meer slapen van W.F. Hermans
*
*
Daar begint het al mee: Alfred Issendorf is een Nederlandse haring die als een Noorse zalm denkt te kunnen leven. Een haring is een kuddedier, een schoolvis, terwijl de zalm het grootste deel van zijn leven als solitair in zee leeft.
- Dat klopt, wij Nederlanders leven als haringen in een ton en de meesten van ons krijgen ruimtevrees in zo’n gebied als Finnmark, waar Alfred Issendorf voor zijn dissertatie op zoek gaat naar kraters die moeten bewijzen dat daar meteorieten zijn ingeslagen. Dat moet mislopen, zoals het in een degelijke Hermans roman betaamt.
De ton die valt in duigen, net als Alfreds promotie-onderzoek in duigen valt.
- De jongelui lezen Nooit meer slapen nu voor de vierde keer gezamenlijk geloof ik, en ze kunnen er geen genoeg van krijgen. De zalm als floating signifyer, dat hadden ze eerder moeten weten, want ze snapten helemaal niets van het begrip ‘vlottende betekenaar,’ zoals ze dat academisch werd uitgelegd, en nu denken ze Foucaults ‘De woorden en de dingen’ ook begrepen te hebben.
Hier: met AI + ChatGPT gevonden: ‘Kibbeling is eigenlijk de gedomesticeerde, Nederlandse vorm van vis:
- klein gesneden
- in stukjes verdeeld
- in beslag verpakt
- gefrituurd tot uniformiteit
Het is de anti‑zalm, zou je kunnen zeggen. De ultieme haring‑cultuur: vis die in de kudde past, in porties, in bakjes, in de kraam.’
Nou? Wat is er eng aan AI, en waarom zou je daar niet mee mogen werken als dat in je (vis-)kraam te pas komt? Lariekoek natuurlijk.
- Leuk vind ik die vertaling van rode draad met red herring, gerookte haring, dat precies het tegenovergestelde betekent van ‘leidraad’: der Holzweg, the primrose path. De red herring in Hermans’ romans, dat kan weer wél.
Vier werkgroepleden vonden deze leeservaring een openbaring. Ze hadden niet gedacht dat je een goed boek ook op deze manier kan lezen. “Als je op deze manier leest, heb je geen grote boekenkast nodig,” zeiden H en U.
- Een goed boek, dat is wel een voorwaarde. Was het niet Roland Barthes die zou hebben gezegd dat degenen die de gewoonte hebben een boek maar een keer te lezen, hun hele leven hetzelfde boek lezen?
Tja, Kibbeling, dat is driedubbel gelubde vis, die daarna nog eens gekookt of gebakken is. Consumeer je daar te veel van, dan ga je op zo’n vis lijken.
- Weet je dat ik ‘Nooit meer slapen’ ettelijke keren heb gelezen en onlangs pas begreep dat de hoofdpersoon Alfred die meteoriet nooit zal vinden? Dat verklapt Hermans aan het begin van de roman al. De blinde Nummedal neemt hem op sleeptouw om hem op gravlaks te vergasten, terwijl hij toch moet weten dat er in dat jaargetijde in Oslo geen gravlaks zijn te krijgen. Gravlak is zalm die wordt ingegraven om te fermenteren en dan weer opgegraven wordt. Net zoals de meteoriet die zichzelf ingraaft en een krater in de bodem slaat. Alfred zou een meteoriet moeten opgraven, maar kan er geen vinden. Hij krijgt geen gravlaks en dus geen meteoriet.
Daarom dat lezen geleerd moet worden. Negentig procent van de mensen die kunnen lezen, zijn zo ongeletterd als maar zijn kan. Waarom denk jij dat deze visverkoper Plugge heet? Wat doet een plug? Juist, die boort zich ergens in.
- Hij heet niet voor niets Plugge, want in Finnmark stikt het van de muggen. “Uche, uche, uche, ‘t stikt hier van de muggen.” Dat zong vader Abraham al.
Helemaal juist, maar Alfred weet niet waar Abraham de mosterd haalt.
………………… …………………. …………………
………………… …………………. …………………
be.asc-aqua.org/nl/blog/forel-of-zalm-alles-wat-je-moet-weten-over-deze-nutritionele-toppers/